-
Hatırlatıcılar Bize Ne Gösterir?
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Hatırlatıcılar ve yaşam! Hatırlatıcılar dediğimizde içinde neleri barındırıyor?
Hatırlatıcılar, yaşam alanlarımızın her köşesine sızmış, görünen ve görünmeyen şeylerle bizi hayata bağlayan gizli yöneticilerimizdir. Fiziksel dünyadaki nesnelerden zihnimizin en derinindeki epizot anılara ve varsayımlara kadar, içsel ve dışsal birçok farklı formda karşımıza çıkarlar.
Hatırlatıcılar ve farklı formları nasıl anlayabiliriz?
Hatırlatıcılar; ilgi alanlarımızı, değerlerimizi ve en çok ihtiyaç duyduğumuz farkındalıkları bize geri çağıran bilinçli ve niyet odaklı birer rehber olarak çalışabilirler. Hedefe yönelik niyetlerimizle güçlü bir bağ kurduklarında, rotada kalmamızı sağlayarak süreci sürdürülebilir bir şekilde yönetmemize yardımcı olurlar. Ancak bazen de bu kadar derin bir amaca hizmet etmek yerine, sadece bilinçsiz eylemlerimizin, ezberlenmiş rutinlerimizin ve günlük sorumluluklarımızın mekanik birer otopilot kontrol listesine dönüşürler. Tüm bunların da ötesinde, geçmişte yaşadığımız köklü deneyimlerin, kırılma noktalarının ve duygusal izlerin bugünkü kararlarımızı etkilediği duygusal ve zihinsel hatırlatıcılar, yani epizot anılar devreye girer; öyle ki, yaşamın direksiyonunda çoğu zaman farkında olmadan bu anılar veya onlardan türettiğimiz varsayımlar oturur.
Döngülere ve dönüşüme fenerimizi tutalım.
Hayatın derin bir anlamı ve amacı olmalı; dünyadaki tüm bu somut ve soyut hatırlatıcılar da aslında o amaca hizmet eden birer araçtan ibarettir. Önemli olan, bu araçları hangi niyetle ve nasıl kullandığımızın farkına varmaktır. Yaşam alanlarımızda deneyimlediğimiz belli döngüsel eylemler, anlık eylemsizlikler ve farklı karakteristik özellikler, bize kendi hislerimizin birliğini ve bütünlüğünü anlama fırsatı sunar. Hayatın amacını idrak etmek, tam da bu deneyimlerden süzülen hislerin bütünlüğüne akıl erdirmekle başlar.
Anlayamadığımız, içselleştiremediğimiz her durumda benzer döngüsel sonuçlarla karşılaşır ve “Neden benim başıma geliyor?” benzeri serzenişlerin çaresizliğine düşebiliriz. Bu çaresizlikten çıkış ise, bizi sabote eden eski zihinsel hatırlatıcıları, yani kalıplarımızı ve korkularımızı fark edip, onların yerine niyetlerimizi besleyen yeni ve bilinçli hatırlatıcılar koyarak mümkündür. Değişen dünyanın koşullarında hayata tutunabilmek, esneyebilmek ve hayat amacı ile bağ kurabilmek, bu içsel pusulayı nasıl ayarladığımıza bağlıdır. Esasında tüm bu döngüler, anılar ve yaşam alanımızdaki ipuçları, bizi daha büyük bir bütünün parçası yapmaya ve bizi gerçek hayat amacımızla buluşturmaya çalışan birer uyarıcıdır.
Hayat sizden ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Bağlı Olmak Nedir?
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Bağlı ve Bağımlı Olmaktan Anlamadıklarımız!
Tüm farklılıklarımıza rağmen birbirimize görünmez bağlarla bağlı —ve bazen de bağımlı— olduğumuz bu dünyada, “bağlı olmaktan” gerçekten ne anlıyoruz?
İlişkilerimizde çoğunlukla hayal kırıklıkları yaşıyor, şikayetlerimizi bir türlü bitiremiyoruz. Peki, her tür ve seviyedeki ilişkilerimizde tam olarak neyin eksikliğini hissediyoruz? Suç, suçlu ve benzeri yargılayıcı kavramların arkasına sığınarak kendimizi genellikle “doğru” görüyor; eksikliği, hatayı ve sorumluluğu çoğunlukla karşı tarafta aramaktan vazgeçemiyoruz. Gerçek bir bağlılık ararken, gözümüzü karşı tarafın eksiklerine dikiyoruz.
Sıklıkla “yalnız olmaktan zevk aldığımızı” söyleriz. Ancak bu ifade üzerinde derinlemesine düşünmediysek, içsel bir inceleme yapmadıysak, bunu neden söylediğimizi ve en alttaki gerçek niyeti fark edemeyebiliriz. Bazen yalnızlığı, bazen de tam tersini severiz; bu durum ne iyi, ne de kötüdür. Yaşam döngüsü içerisindeki keşiflerimiz, hissettiklerimiz ve zihinsel farkındalığımız arttıkça, ilişkilerdeki kaçma eğilimimizi fark etmeye başlarız. Doğamızın bir parçası olan o anlık “hoşlandım / hoşlanmadım” keskin zıtlığını bırakıp, daha derin bir anlayışa doğru nasıl ilerleyebiliriz? Değişken ve sabit niteliklerimizi dengeli bir biçimde nasıl kullanabileceğimizi gerçekten biliyor muyuz?
Bağlılığın İki Hali: Sevgi ve Fedakarlık
Gerçek bağlılık; sadece her şey yolunda giderken hissedilen bir coşku değil; sevgi ile derin bir saygı ve çekince arasındaki hassas dengede yürütülen kararlı bir çabadır. Bu kavramı daha derinlemesine anlamak için bağlılığın iki farklı halini incelemek gerekir:
Sevgi Temelli Bağlılık (Akış Hali): Her şeyin doğal ve akışında olduğu ilk haldir. Bir kişi yaptığı işten, verdiği hizmetten veya kurduğu bağdan büyük bir içsel tat alıyorsa, orada sadakatten söz etmeye gerek bile kalmaz; çünkü bağlılık içten gelen doğal bir histir. Sevgi o kadar güçlü bir bağdır ki, “ölüm kadar kuvvetli” olarak tanımlanır ve kişiyi doğrudan yaşam amacına bağlar.
Fedakarlık Temelli Bağlılık: Gerçek bağlılığın asıl yeri, kişinin yaptığı işten veya verdiği hizmetten yeterince içsel zevk almadığı, hatta sürecin ona zorlayıcı ve acı verici geldiği anlarda başlar. İnsan doğası, kendisine veya başkalarına somut bir fayda sağlamadığını düşündüğü, karşılığında anlık bir tatmin sunmayan bir çabaya karşı direnç gösterir. İşte bu noktada bağlılık, bir “fedakârlık” biçimine dönüşür. Kişi, içsel bir dirençle karşılaşmasına ve “Bu yaptığımın bana ne faydası var?” sorusunu sormasına rağmen yoluna devam edebiliyorsa, bu gerçek bir sadakat göstergesidir.
Bu süreçte insan, bazen kendisini “küçük” veya yetersiz hissettiği, yaptığı şeylerin ne kendisine ne de başkasına bir yararı olmadığına dair derin bir umutsuzluktan geçebilir. Çaba arttıkça çekilen ıstırap da artabilir; çünkü kişi herhangi bir karşılık beklemeden kendinden vermeye devam etmektedir. Tanıdık geliyor mu?
Sonuç olarak gerçek bağlılık; kişinin kişisel çıkarları bir kenara bırakarak, sadece doğru olduğuna inandığı yolda, tüm zorluklara ve içsel boşluk hissine rağmen ısrar etmesidir. Bu sabır ve kararlılık belli bir olgunluğa ulaştığında, kişi nihayet yaptığı hizmetin kendi içinde zaten bir huzur ve tatmin barındırdığını fark etmeye başlar; bu da ona yukarıdan gelen ruhsal bir armağan gibidir.
Peki, farklı formlarda hissettiğimiz mutluluğun hedeflerimize yönelik, günlük eylemlerimize ne kadar bağlı olduğunun ne kadar farkındayız?
- Eylemlerimizi belirlerken neyin etkisine bağlıyız?
- Hangi sınırlarla, odağımız nerede?
- Hangi sınırlarda zihin alanı günlük eylemlerimizde bizi yakalıyor?
- Gün içerisinde zihin alanımızı en çok neyle meşgulken yakalıyoruz?
Tüm sorun nedir? Farklılıklardan öğreneceğimiz muhteşem şeylerle dolu olan bu dünyada; karşımıza çıkan fırsatları hangi niyetle görmeye ve bu değişen dönüşüme ne kadar hazırız?
Hayat ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Doğamızı Tanıyor muyuz?
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Ya da ne kadar tanıyoruz? Yoksa tanıdığımızı mı sanıyoruz?
İnsan hayatının temel amacı; doğuştan getirdiği bencil ve sadece kendi çıkarını düşünen yapısından sıyrılıp, hiçbir karşılık beklemeden bütüne hizmet eden özgecil (altruist) bir doğaya dönüşmektir.
Bu yolculuk, kişinin kendi içindeki derin çatışmayı fark etmesiyle başlar. Birey, ne zaman saf bir niyetle bir iyilik yapmak veya kendinden bir şeyler vermek istese, içindeki ego hemen direnç gösterir ve o tanıdık soruyu fısıldar: “Bundan benim kazancım ne olacak?”
Gelişim doğrusal değildir.
Bu dönüşüm süreci düz bir çizgide ilerlemez; aksine büyük yükselişler ve derin düşüşlerle doludur. Kişi içsel dünyasında ilerlediğini hissettiği an, içindeki bencillik daha da güçlü bir şekilde uyanır. Ona “boşuna çabaladığını” hissettirerek ideallerine ihanet etmesine neden olur.
Ancak bu durum bir hata değil, sürecin mutlak bir gerekliliğidir. Çünkü insan, ancak kendi çabasıyla bu köklü değişimi gerçekleştiremeyeceğini ve mutlak bir acizlik içinde olduğunu anladığında, dışarıdan gelecek bir yardıma gerçekten ihtiyaç duyar.
Bu yolda karşılaşılan engellerin ve yaşanan “ihanetlerin” (hedeften sapmaların) iki önemli işlevi vardır:
- Ayna Görevi: Kişinin içindeki bencilliği tüm çıplaklığıyla görmesini sağlayarak, gerçek bir değişim arzusu yaratır.
- Kontrast Oluşturma: Işık ve karanlık arasındaki farkı öğreterek, ulaşılan sonucun değerini ve sevincini artırır.
Sonuçta kişi bu dönüşümü tamamladığında geriye dönüp bakar ve geçmişteki tüm o sancılı düşüşlerin, başarısızlıkların ve umutsuzluk anlarının aslında büyük bir merhametin parçası olduğunu anlar. Geçmişte acı veren o “ihanet dolu” anlar, artık gelişimin kıymetli birer nişanesi olarak kokmaya başlar. O zorluklar olmasaydı, bugün ulaşılan tamlık ve bütünlük seviyesine gelmek mümkün olmayacaktı.
Fark edebildiğimiz iç dirençle nasıl başa çıkabiliriz?
Direncin doğal bir tepki olduğunu kabul etmek. İnsan doğası, yapısı gereği her eylemde kendi faydasını arar. Sırf başkası için bir şey yapmaya niyetlendiğinizde içsel yapının savunmaya geçmesi normaldir. Bu direnci yok etmeye çalışarak enerji kaybetmek yerine, odağı bencilliği dönüştürecek yüksek değerlere, öğretilere ve bütüne hizmete yöneltmek gerekir.
Özgür irade için denge kurmak.Kişi kendini ne tamamen mükemmel ne de tamamen başarısız görmelidir. İçteki iyilik veya kötülükten biri diğerini tamamen bastırırsa, özgürce karar verme yetisi kaybolur. Gelişim yolunda ilerledikçe içteki bencilliğin de aynı oranda güçlenmesi, aslında kişiye her seferinde yeniden ve daha bilinçli bir “seçim yapma şansı” sunar.
Kötü hissedişleri keşif olarak görmek. Süreç içinde yaşanan motivasyon kayıpları veya eski bencil alışkanlıklara dönüşler birer başarısızlık değildir. Bunlar, içteki engellerin ne kadar derin olduğunu görmek için birer fırsattır. Kendi içindeki direncin gerçek boyutlarını görmeyen biri, değişime olan ihtiyacını da kavrayamaz. Bu zor anlar, dönüşüm için gerekli olan o “derin boşluğu ve arzuyu” yaratır.
Sınırlı varlıklar olduğumuzu kabul edip, destek istemek. İç dirençle başa çıkmanın en kritik aşaması, kişinin kendi sınırlı çabasıyla bu köklü doğayı tamamen değiştiremeyeceğini dürüstçe kabul etmesidir. İnsan kendi gücünün bittiği noktaya geldiğinde, değişim için kendisinden daha büyük bir güce, iradeye veya kolektif bilince açılır. Gerçek ve kalıcı değişim, bu samimi çaresizlik ve yardım talebiyle başlar.
Zıtlıkların birliğinden analiz yapmayı öğrenmek. Yaşanan her direnç ve her karanlık an, ulaşılan sonucun değerini belirleyen bir ölçüdür; çünkü aydınlığın kıymeti ancak karanlığın içinden geçildiğinde tam olarak anlaşılır. Süreç tamamlandığında, geçmişteki o en sancılı direnç anları, bugünkü olgunluğu inşa eden en değerli taşlar olarak anlamlı ve güzel birer hatıraya dönüşür.
Son söz ve ortak alan
Son olarak diyebiliriz ki; Hayatın gayesi; insanın kendi ilkel doğasını aşarak, üst bir sevgi, kabul ve karşılıksız verme seviyesine ulaşmasıdır.
Tüm buraya kadar, içsel dünyanızda hissettiğiniz eksiklik nedir? Bir soruyla birlikte düşüneceğimiz bu yerde cevapları birlikte arayalım. O halde, tüm yanılsamaları bir kenara bırakıp o en çıplak gerçekle yüzleşelim:
“Kendi karanlığından kaçmak için mi bir ‘ben’ inşa ediyorsun, yoksa o karanlığın içinden geçip bütüne ait bir ışığa dönüşmeye cesaretin var mı?”
Arzu Aykın
-
Hafifleştirilen Yaşam!
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
“Beslenmek” denildiğinde birçok yetişkinin aklına ilk gelen şey, ne yazık ki sadece “diyet” kavramıdır. Oysa arzularla ve keşfetme tutkusuyla dolu doğamıza sürekli kısıtlayıcı, baskıcı pencerelerden yaklaştığımızda içimizde büyük bir savaş başlar. Kadim ilimlerin ve pozitif bilimin ışığında biliyoruz ki; insan, evrenin farklı katmanlarıyla bağ kuran çok boyutlu bir varlıktır. Ancak günlük koşturmacanın içinde, bu çok boyutlu bütünlüğün ve bireysel dengemizin farkındalığından oldukça uzağız.
Doğumla başlayan bireysel yaşam yolculuğumuzda; fiziksel, duygusal ve zihinsel seviyelerde beslenmeyi öğrenirken, aynı zamanda bu katmanlar arasındaki ilişkileri keşfeder ve hayatla bağ kurarız. Bu beslenme önce aile denilen en küçük birimde filizlenir, okulla biçimlenir ve yetişkinlik dönemiyle birlikte tüm bu katmanların birliğinde, hayatın ve amacın keşfedildiği muhteşem bir yolculuğa dönüşür.
Ne var ki, dünyanın ve insanlığın değişen doğasıyla birlikte “beslenme” algımız da manipüle edilerek hafifletildi, içi boşaltıldı. Günümüz uzmanları, gıdanın içeriğindeki endişeler ve teknolojinin ellerinde insafa kalışımız karşısında bizi fiziksel olarak daha seçici olmaya davet ediyor. Peki ya diğer katmanlar?
Sosyal ağlarda enerjimizi ve zamanımızı nasıl kullanıyoruz?
Duygusal ve zihinsel seviyelerde kendimizi nelerle besliyoruz?
İçimizde biriktirdiğimiz duygulara hitap eden algı yönetimleriyle, farkında olmadan birçok sektörün “kazan-kazan” ilkesine hizmet ediyoruz ve aynı zamanda bilinçsizce alıyoruz. “Bu böyledir” söylemlerinin keskinliğinde, sürekli bir kafa karışıklığı ve tek taraflı bir bakış açısıyla çoğunlukla savruluyoruz. Oysa bu illüzyonu fark etmek tamamen bizim elimizde.
Gerçek mutluluğu nasıl keşfedebiliriz?
Her seviyedeki beslenme kaynaklarımızı, değişen koşul ve durumlara göre yeniden değerlendirme gücüne ne kadar sahibiz?
Yaşam çemberimizdeki boşlukları; hangi eksiklik hissiyle, hangi biriktirilmiş duyguların yönetimiyle ve ne tür rutinlerle doldurmaya çalışıyoruz?
En büyük yaşam hedefimize yönelik, bugünden geleceğimizi adım adım biçimlendirecek ne tür eylemler içindeyiz?
Ve en önemlisi; zihnimize ve ruhumuza sızmasına, bizi etkilemesine izin verdiklerimiz nelerdir?
İşte bu sorular, bizi modern dünyanın sunduğu “hafifletilmiş” yaşam illüzyonundan çıkarıp, kendi özümüzün derinliğine davet eden birer anahtardır. Geleceği adım adım, bilinçle inşa etmek; dışarıdan gelen dayatmalara körü körüne maruz kalmayı değil, zihinsel ve duygusal diyetimizi de bir iletişim mimarı gibi titizlikle tasarlamayı gerektirir.
Gerçek dönüşüm, yaşam çemberimizdeki eksiklikleri geçici hazlarla doldurmayı bıraktığımızda ve her katmanda düşüncenin gücü vasıtasıyla özenle, hassasiyetle beslenmeyi seçtiğimizde başlar. Şimdi durup sorma vaktidir: Bugün ruhunuzu, zihninizi ve bedeninizi gerçekten “beslemeyi” mi seçeceksiniz, yoksa sadece öylece devam mı edeceksiniz? Gelecek, bu farkındalıkla atacağınız ilk adımla şekillenecek.
Hayat sizden ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Oyunun Dönüşümü: Ce-Eee’den İş Dünyasına
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Oyun oynamak! Kim sevmez ki?
Bebekken bir “Ce-Eee” ile başlayan o ilk bağ, yaş aldıkça gelişen motor becerilerimiz ile birlikte bizi oyun alanlarında diğer çocuklarla buluşturur. Çığlıklar ve gülüşmeler ile oradan oraya koşturan çocuklar, bitmek bilmeyen enerjileriyle yaşamın en saf halini her birimize daima hatırlatırlar. Yaşımız ilerlese de oyun oynamayı bırakmayız; sadece oyunun formu değişir. Artık yaşamın her alanı, keşfedilmeyi bekleyen hazineleriyle devasa bir oyun bahçesidir. Bu bahçede diğer insanlarla bağlarımız derinleşir, aldığımız hazları paylaşır ve oyunun içinde bir anlam aramaya başlarız.
Ancak çoğunlukla, yolun başında bu yoğun hazzı “sevmekle” karıştırırız. Zaman geçtikçe ve anlam dünyamız zenginleştikçe; sevmek, sevgi, haz ve tatmin arayışlarımız da evrilir, kabuk değiştirir.
Ne var ki dünyanın hızla değişen koşullarında, oyunun gölgesi de değişiyor. Eskiden sokakta oyun oynarken zaman algısını yitiren, eve dönme vaktini kaçıran çocukların maruz kaldığı zorbalıklar; bugün şekil değiştirerek modern oyun parklarında ve dijital ekranların ardında yeniden karşımıza çıkıyor. Oyun alanları masaüstü ya da dizüstü bilgisayarlara taşındıkça, çocuklar daha da yalnızlaşıyor. Ekrana hapsolan ve gelişemeyen motor becerilerin beraberinde getirdiği yeni nesil hastalık isimleri, hastane koridorlarında uzayan teşhis süreçlerini birer çileye dönüştürüyor.
Dünyanın bu baş döndürücü hızına yetişemeyen biz “yetişkin oyuncular” ise yaşamın her seviyesinde derin bir eksiklik duygusuyla baş başayız. Dün hayatımızın merkezinde “oyun” alanı varken, bugün o alan yerini “iş” dünyasına bıraktı. Geçmişin oyun kurucuları olarak bugün rollerimizi kuşanıp tüm bu alanların yönetimini sağlamaya çalışıyoruz. Peki ama değişen eksikliklerimiz, zorunluluklarımız ve bastırılmış hislerimizle, geçmişin o özgür oyun alanını bugünün katı iş dünyasında nasıl yönetiyoruz? Bu yeni alanın önüne diktiği engeller, yaşamın diğer pencerelerinde hangi olumsuz duyguları tetikliyor? Tüm bu süreçte geçmişten biriktirerek getirdiğimiz deneyimlerimizi ve yeteneklerimizi gerçekten yapıcı bir şekilde kullanabiliyor muyuz? Yoksa tam tersi bir tıkanma mı yaşıyoruz? Ne hissediyoruz; neyi yapıyor, neyi yapmaktan kaçınıyoruz?
Nereye gidersek gidelim, kiminle konuşursak konuşalım, yükselen öfke nöbetleriyle dışa vuran şey aslında içimizdeki o yaralı ve alanı daraltılmış çocuğun çığlığından başka bir şey değil. Sahneyi, kuralları ve oyuncuları sürekli değişen bu hayat sahnesinde kendi oyuncu kimliklerimiz ile nereye doğru ilerliyoruz? Tam olarak neye ihtiyacımız olduğunu nasıl bilebilir, bizi gerçek mutluluğa götürecek o doğru yolda nasıl yürüyebiliriz?
Biliyoruz ki, içsel dünyamızdan yükselen o muhteşem soruların ve aradığımız tüm cevapların bir bütün olduğunun keşfinde gizli bu sır. Kendimize giden bu yolda yürürken, rehber seslere kulak vermek, destek almak gücümüzü eksiltmez; aksine bizi o bütüne daha da yaklaştırır.
Şimdi, elimizdeki tüm dijital maskeleri, kurumsal rolleri ve modern sahneleri bir kenara bırakıp o en temel soruyla yüzleşme zamanı: Hayat denen bu devasa oyun bahçesinde, ruhumuzu doyuracak o asıl hazineyi, yani gerçek varoluş amacımızı mı arıyoruz; yoksa sadece ekranın, iş stresinin ve öfkenin gölgesinde sıramızı savıp oyunun bitmesini mi bekliyoruz?
Hayat sizden ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Şafağın Gizemli Ritmi
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
İnsanın hikayesi gizem kutusundan başka nedir ki?
”Tam şafak vaktiydi. Gözlerini açtığında, geceden kalan tüm düşünceleri engin sulardaki balık sürüleri gibi zihnine üşüşmüş, yeni eklenenlerle birlikte günlük hareketine başlamıştı. Dışarıda, binaların boşluğunda yankılanan kuş sesleri, yaz mevsiminin o kışkırtıcı sıcağından önce, adeta serinliğe yapılan son bir çağrı gibiydi. Balkona çıktı. Gözleri sigara paketine kayarken, dolaptaki soğuk kahvesini hatırladı. Yüzünde küçük bir gülümseme belirdi. Dolaba doğru yönelirken, tüm dikkati hayatını değiştiren o ilk güne, o yere ve o zamana aktı.
Yeni bir başlangıç yapma kararına zorlandığı, “ne yapsam” diye araştırma çaresizliğinde boğulduğu ve yaşamının büyük bir dönüşüme doğru evrildiği, hiçbir şeyin kontrolünün kendi elinde olmadığı o sayılı günleri çok net anımsıyordu. Birbirine benzeyen günlerin kasvetinden yorulduğu, bedenini sadece zorunlu vazgeçilmezliklerin peşinde sürüklediği bir hapishanedeydi o zamanlar. Yanlış yerde aradığı ve bir türlü bulamadığı özgürlüğü ile kendi doğrularını fantezi dünyasında araması da artık işe yaramıyordu. Ne bir işi, ne bir arkadaşı ne de tutunacak başka bir şeyi vardı. Oradan oraya durmadan sürüklenen hayatlar arasında onun hikayesi olamazdı. Sahi, nereden nereye geliyordu?
Kuş seslerinin fısıltıları arasında, balkonda kendisini en rahat hissettiği koltuğa gömüldü. Sol elinin parmakları arasına yerleştirdiği sigarasını, bir savaş filmi sahnesinin gizemiyle, en sevdiği dedesinden babasına miras kalan o eski çakmakla ateşledi. Sadece kendisinin duyacağı ve hissedeceği sigaranın yanışına, yoğun dumanı içine çekişi eşlik ederken, sol bacağını çoktan ötekinin üzerine atmıştı bile. Günün uyanışını izlemek, tüm detaylarıyla gözlerinden başlayıp duyularında bir festivale dönüşen bu anı hissetmek, onu her seferinde farklı duygulardan özgürleştirirken, taze hisler ive sorular ile güne uyandırıyordu. Ve şimdi bu an, onu yine o kırılma gününe geri götürdü. Kendisini o güne bağlayan detayı net bir şekilde hatırladı: Özlemdi. İçinde her geçen gün büyüyen ve içsel dünyasında hâlâ büyümesine izin verdiği tek şey olan o derin özlem…
Büyük bardağa eklediği buzlar ile serinliği daha da belirginleşen kahvesinden bir yudum aldı. Her şey, çalıştığı yerde iradesi dışında yapılan bir görev değişikliğiyle başlamıştı; üstelik böyle bir yeniliğe hiç de hazır hissetmediği bir dönemde. Oldum olası ani değişiklikleri sevmediği zamanlardı. Şimdi geriye dönüp baktığında netçe görebildiklerini, o zamanlar endişelerinin içinde boğulurken fark edemiyordu. “Eyvahlar olsun!” diyerek çılgına döndüğü o günler, aslında büyük bir değişimin doğum öncesi sancıları gibiydi. Bir an önce bitsin istiyordu ama hayat hiç de aceleci davranmıyordu. Ağır bir roman gibi, her bir karesi —kimsenin istemeyeceği ve biraz abartılı dursa da— majör depresyon tadında ilerliyordu.
Yine de gün beklemezdi. Hayatın “yap, eyleme geç” dayatmaları, nefes alış verişleri zihninde yalpalayan bir sarkaç gibi olsa da gün, insandan almak istediğini her halükarda alırdı. İster yaşam döngüsü deyin ister başka bir şey; tek bir gerçek vardı ki o da temel ihtiyaçlarını karşılamak adına, iş yaşamı ondan ne istiyorsa ayakta kalmak için bunu vermek zorunda olduğuydu. Tüm canlılarda olduğu gibi, varlığı korumak ve sürdürmek her şeyden önemliydi. Ancak ters giden bir şeyler vardı ve o güne kadar bunu bir türlü anlayamamıştı. O güne kadar yaşamında neler yapmıştı? Kimin için yaşamıştı? Bunlar daha önce hiç düşündüğü şeyler değildi.
Uykusuz gecelerde, nedenini bilmediği korkuların esaretinde büyüyen çaresizliğinin, aslında zaman ayarlı bir bombaya dönüşmekte olduğunun farkında bile değildi. Duyularının keskinliği köreliyor; daha asabi, göz temasından kaçınan biri haline geliyordu. İş yerindeki halleri, saatin tik takları arasında “bitsin de hemen kaçayım” sabırsızlığına dönüşmüştü. Duvar takviminden koparılan yapraklar gibi, yaşamının ellerinden kayıp gidişini sadece izliyordu ve elinden hiçbir şey gelmiyordu. Kendini herhangi bir sürüngenden farksız hissediyordu.
Sigara ve kahvenin samimi dokunuşundan bir fırt daha çekti. Şafak, o muhteşem duyusal şovunu tamamlamış, anı artık güneşe devrediyordu. O bu devrimsel geçişi izlerken, günün getireceği tüm eylemler de sürprizleriyle birlikte sahnedeki yerini almaya başlıyordu.”
Geçmişin kramplarından geçip bugünün dinginliğine ulaştığı bu sabahta, içindeki o eski çaresiz bombayı tamamen etkisiz hale getirmeyi başarmış mıydı, yoksa hayatın sarkacı onu yeniden hiç bilmediği bir fırtınanın eşiğine mi sürüklüyordu?
Arzu Aykın
-
Yaşamdaki Anlam Arayışı Nedir?
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Meraklı doğamız, varoluşu asırlardır sayısız alanda araştırıp durdu. Ancak çoğumuz için o büyük arayış, nihayetinde durup tıkanılan o noktada, yani koca bir “Eee, sonra…?” sorusunda asılı kaldı. Yaşam dediğimiz olgu, aslında birkaç farklı alanın kusursuz birliğinden ibaretken; bizler bu alanlar arasındaki derin bağları kuramadan, kendimizi sürekli bir “yapma” ve eyleme geçme çılgınlığının içinde buluyoruz. Anlam, anlık keyiflerin ardında, kişiye göre değişen yapay tanımlarla maskeleniyor. İnsan, kendi körlüğünün farkına varmadan yaşıyor. Bilgiyi işlerken yalnızca odaklandığı birkaç hazza yönelik hedeflerini çeşitlendiriyor; ancak hayatın o asıl, o büyük “eğitim sürecinden” tamamen habersiz kalıyor.
Süreç denildiğinde, her birimiz farklı anlam dünyalarından beslenen bambaşka yaklaşımlarla şekilleniriz. Zihnimiz netlik ister; her şeyi siyah ya da beyaz gibi keskin çizgilerle görmek ister. Oysa yaşamın asıl biçimlenişi, hayatın keşfi ve o muazzam tezahür, siyah ile beyazın tam orta yerindedir. Hep merak edilen o “orta sınır”, dualitenin ötesindeki dengedir.
İlişkilerimizde de hep sabit bir yol, değişmez bir formül ararız. Ancak ilişkiler de tıpkı hayatın kendisi gibi canlıdır; kendi dinamiği, ritmi ve akışkanlığı olan bir var oluştur. Tıpkı hayat gibi esneklik ve alan ister. Çoklu, çeşitli ve derin katmanları vardır bu akışın. Tüm varlığımızla hissettiğimiz ama zihnen bir türlü kavrayamadığımız bu yaşamın, ne az ne çok, tam da “yeteri kadar” diyebileceğimiz matematiksel bir denklemi vardır. Bu, yalnızca gözlemi ve derin düşünmeyi bir ilke haline getirenlerin keşfedebileceği saklı bir geometridir. Tüm seviyelerde sınırların fark edilmesiyle, insan o uçlardan sıyrılıp merkeze, yani tek bir amaca doğru biçimlenmeye başlar: Hayat amacına doğru…
İşte bu hayat amacı, varoluşun o çok katmanlı dengesinde, insanın kendi içsel nitelikleri vasıtası ile yapısını keşfetmesiyle açığa çıkar. Siyahın ve beyazın ötesindeki o esnek orta sınır, ruhun kendi bütünlüğünü deneyimlediği alandır. Yaşamı anlamlı kılan, durmaksızın bir şeyler “yapmak” ya da anlık hazların peşinde koşmak değil; o saklı denklemin ritmine teslim olup, parçadan bütüne giden o büyük resmi görebilmektir. Sınırlarımızı fark edip merkeze yerleştiğimizde, yaşam artık çözülmesi gereken bir kördüğüm değil, her nefeste aslına yaklaşan, hizalanmış ve bütünlenmiş bir sanat eserine dönüşür. Hayatın amacı, dışarıda bir yerlerde bulunmayı bekleyen bir hedef değil; o bilgelik dolu orta sınırda, kendi özümüzün farkındalığıyla her an yeniden doğmaktır.
Hayat sizden ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Kokular ve Korkular
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Beş duyumuzdan biri olan burnumuzla koku alırız; tat alma duyumuzla da lezzetleri. Aslında zihnimizde bir kavramı tanımlayıp anlamlandırırken, farklı seviyelerde tüm duyularımızın o muazzam birlikteliğinden faydalanırız. Dolayısıyla, kaçınılmaz olarak korkunun da bir koku tanımı vardır.
Çoğunlukla alanımıza yaklaşan tehlikeyi en hızlı burnumuz vasıtasıyla tespit ederiz. Burun içindeki koku reseptörleri, aldıkları sinyalleri hiçbir aracıya ihtiyaç duymadan, beynin ilkel ve duygusal merkezi olan amigdala birimine en hızlı şekilde iletir. Tehlikeyi henüz rasyonel olarak kavramadan çok önce, kokusuyla hissederiz.
Tüm yaşamsal döngü içerisinde nereden nereye geliyoruz?
Nedenler, Sonuçlar ve Anlam Dünyası
Dünya bir sonuçtur. Eğer ortada bir sonuç varsa, onu doğuran bir neden de mutlaka vardır. Hayat; bir yanıyla sadece haz almak isteyen egoist doğamıza, diğer yanıyla ise gelişim yasası uyarınca sürekli ilerlemek isteyen yüksek arzularımıza bağlı olarak, bu nedenleri keşfetmemizde ve açığa çıkarmamızda bize daima yardım eder.
Pozitif bilimler bu evrensel dengeyi; artı-eksi, eril-dişil güçler ya da zıt kuvvetlerle açıklar. Aklın fonksiyonlarıyla donatılmış, düşünme becerisine sahip olan insan doğasına düşen ise bu dinamikleri keşfetmektir. Elbette bu, zaman gerektiren bir süreçtir.
Sonuçlar dünyasının diğer bir adına “anlam dünyası” denildiğini biliriz. İnsanın bitmek bilmeyen anlam arayışının, sürekli büyüyen ve gelişen ego ile birlikte daha da netleştiği bir çağda yaşıyoruz.
- Duyularımız gerçekten keskinleşiyor mu? Yoksa sadece her türlü aracı en hızlı biçimde tüketme arzusu içinde miyiz ve bu araçları gerçekten hakkıyla kullanabiliyor muyuz?
- Istırabın daha da keskinleştiği bir dünyada olduğumuzu söyleyebilir miyiz?
Bu durumun bir sonucu olarak; gerçek haza ulaşmanın artık imkansız olduğu hissiyle, sırf anlık bir keyif yakalayabilmek için yaşam sınırlarını zorlayanların ve derinlemesine düşünmekten kaçınanların sayısı giderek artmıyor mu?
Kokuların Yönettiği Davranışlar ve İllüzyonlar
Kokular, hayat sahnesinde en keskin ayrımları yapmamızı sağlayan en güçlü araçlardır. Yaşamın her alanında kokuların gizli etkileriyle insan davranışlarının, hatta en köklü korkularının bile sinsice yönetildiğini söylemek yanlış olmaz.
Kendimize şu soruyu sormak için birkaç gün zaman ayırsak: Hayatta peşinden koştuklarımız ve ısrarla kaçındıklarımız neler?
Bu soru üzerine derinleştiğimizde, gün içinde bizi nelerin etkilediğini ve daha da önemlisi, nelerin bizi etkilemesine bilinçsizce izin verdiğimizi görmemiz kaçınılmaz hale gelir. Örneğin; ekonomik bağımsızlığı olduğu halde, bunu bir biçimde “özgürlük” diye pompalayan ve harcamalarını tamamen dışarıdan yönlendiren o modern yaşam döngüsünün, farkında olmadan bağımlısı haline gelenlerden miyiz, değil miyiz?
Sorular ve Burun Ucundaki Gerçek
Korkularla yüzleşmek ciddi bir cesaret ister. Bu yüzleşmeyi başlatabilmek adına sorgulanması hayati önem taşıyan birkaç soruyu birlikte düşünelim:
- Kokular sizin için tam olarak ne ifade ediyor?
- Korkularınız ile kokular arasındaki o gizli bağı keşfedecek olsanız, bu yolculuğa nereden başlardınız?
Hayat bize her an, her saniye yeni fırsatlar sunar. Ancak insan, gözünü hep çok uzaklara diktiği için yanı başındaki çözümleri ıskalar; aradığı anlamı hep çok uzaklarda arar. Bulmaya çaba sarf eder. Genellikle de yorulur; tamamlayamadan aramayı bırakır.
Oysa en derin cevaplar, en yakınımızda; her nefeste içimize çektiğimiz o kokularda ve hücrelerimize sinen korkularda saklıdır. Uzağa bakmayı bırakıp burnumuzun ucundaki gerçeğe, yani kendi öz kokumuza ve onun taşıdığı anlama döndüğümüzde, aradığımız o büyük fırsatın tam da durduğumuz yerde bizi beklediğini fark ederiz. Dışarıdaki dünyanın illüzyonlarından sıyrılmak ve gerçek özgürlüğümüzü ilan etmek; ancak duygularımızın, zihnimizin kokusunu ve kendini bilmeye dair bireyin önündeki korkularını cesaretle koklamakla başlar.
Korkularınız ile tanışık mısınız? Özgür müsünüz?
Arzu Aykın
-
Hepimizde Ortak Olan: Ruh Hali
” Hatalardan korkmayın. Öyle bir şey yoktur.” – Miles Davis
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Yaşam, tüm çılgınlıkları ile her gün bizleri şaşırtmaya devam ediyor. Felaket haberi almadan geçen tek bir günümüz bile yok. Sosyal medya denilen ağ sayesinde, dünyadaki her türlü gelişmeyi tüm duyularımızla anında algılıyoruz. Üstelik duygusal varlıklar olarak, çoğu zaman neden yaptığımızın farkında bile olmadan, en kırılgan taraflarımıza hitap eden haberlerle etrafımızı kuşatıyoruz.
Aslında her birimiz farklıyız; her birimiz eşsiz niteliklere sahibiz. Ama bunu çoğunlukla göz ardı ediyor ve tek bir ortak paydadan bağ kuruyoruz: Ortak ruh halinden.
Gündelik dilde en çok kurduğumuz cümlelerden biri, “Beni anlıyor ama…” cümlesidir. Çünkü her birimiz için anlamaktan ziyade “anlaşılıyor olmak”, bağları sürdürmenin en temel koşulu gibidir. Benzerin benzeri çektiğini, zıttın ise ittiğini biliriz. Kategorize edilen ilişkilerde de durum farksızdır; hatta orada sınırlar daha da keskindir. Oysa çeşitlilik gelişmeyi sağlarken, biz genelde ilişkilerdeki belli rutin davranışlar içinde stabil kalmayı “dengede olmakla” karıştırırız. Hep mutlu olmak isteriz ama mutlu etmeyi önceliği haline getirene pek rastlamayız. “Seni seviyorum,” deriz; ancak sevdiklerimizle ortak bir paydada buluşup çözüme varmak yerine, onlar hakkındaki şikayetlerimizi üçüncü kişilere anlatmayı seçeriz. Sevdiklerimize de çoğu zaman isteğimizi yaptırmak için türlü türlü yöntemler ile baskı yapmayı tercih ederiz. Belki de içten içe sadece kendimizi haklı çıkarma arayışındayızdır. Oysaki o ortak ruh halinden bakmayı becerebilseydik, herkesin kendince haklı oluşunu görebilir miydik? Denemeden hiçbir zaman bilemeyiz.
Aramızda ebeveynlerine benzemek istemeyenlerin sayısı çoktur; “Onun gibi olmayacağım,” sözünü çoğumuz kendimize vermişizdir. Ancak zaman bize gösterir ki, her zaman en kolay yolu arayan ve en az efor sarf edeceği eylemleri seçen zihnimiz, öğrendiği eski alışkanlıkları rol model alır. Böylece bilinçsizce yaşamaya devam ederiz. Buna bir de çevre etkisini eklediğimizde, dış dünyaya baktığımızda hissettiklerimiz ve düşündüklerimizle baş başa kalırız. Cevaplarından hoşlanmasak da tüm bunları duyularımız vasıtasıyla algılayan biziz.
Günün sonunda algımız bize net bir şey söyler: Farklı bedenlerde ve farklı hayatlar içinde olsak da aslında hepimiz aynı görünmez ağlarla birbirine bağlı, tek bir kolektif havayı soluyoruz. Bu ortak ruh halinde en çok derin bir anlam, samimiyet ve şefkat eksikliği hissediyoruz; çünkü dışarıdaki gürültü arttıkça, içerideki o hakiki bağ zayıflıyor. Bunca karmaşanın içerisinde senin gerçekten özlemini çektiğin nedir ki şu an ne yapıyorsun?
Peki, bu ortak ruh halini iyileştirmek, bu eksikliği gidermek için bugün iyilikle yapılan tek bir eylemimiz olsaydı, neyi seçerdik? Belki de sadece yargılamadan dinlemeyi, haklı çıkma çabasını bırakıp sadece “orada, o anda” olmayı seçerdik. Çünkü ortak ruh halini dönüştürmek, bir başkasının yarasında kendi kırılganlığımızı görüp ona şefkatle dokunmayı istemekle başlar.
Hayat sizden ne istiyor?
Arzu Aykın
-
Süreç Dediğimizde Yaptıklarımız ve Yapmadıklarımızla…
Gerçek, Bir'likte. Birlikte keşfedilir ve inşa edilir.
Yaşam denilen bu devasa alanda bizleri harekete geçiren, her gün yeniden ayağa kalkıp bir şeyler yapmaya devam ettiren şey nedir?
Bu devinimi genellikle fiziksel, duygusal, zihinsel ve ruhsal eksikliklerimizle açıklarız. Ancak çoğunlukla detayları incelemekten kaçınır, hayatın bizim yerimize bir başkası tarafından organize edilmesini bekleriz. Yaşımız kaç olursa olsun, içsel dünyamızda büyüyememiş, duygusal yoksunluklarla sıkışıp kalmış o çocuk; ebeveynlerinden, dış dünyadan destek görmek ister. Bu durum ne iyidir ne de kötü. Sadece sormamız gereken asıl soru şudur: Düşünmekten ve kendi sorumluluğumuzu almaktan mı kaçıyoruz? Yoksa başka ne?
Oysa yaşamın her bir alanı; kişinin niteliklerine, çabasına, yönetim becerilerine ve arzusuna göre gelişmeyi bekleyen derin süreçlere sahiptir. Kendi kendimize, tamamen yalıtılmış bir şekilde öğrenemeyiz. Çevremizin etkisiyle, görerek, deneyimleyerek ve kendi değerlerimizin süzgecinden geçirip tepkiler vererek, hem kendi yaşam alanlarımızın hem de parçası olduğumuz ortak dünyamızın inşasına ortak oluruz.
Bugün, çoğunlukla bilinç dışı otomatik pilotta yaşadığımız gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız. Çocukken dilimizden düşürmediğimiz ama büyüdükçe neredeyse tamamen unuttuğumuz o güçlü “Neden?” sorusuyla ve daha birkaç şeyle yeniden bağ kurmalıyız. Bu soru, bizi mutluluk bilincine doğru götürecek en güçlü yön arayıcı ve bulucudur.
Peki, “süreç” dediğimizde gerçekte ne yaparız, neyi yapmaktan kaçınırız?
Gelişimi arzulayan doğamızı doğru yönlendirmek, ancak bu arzuyu yönetme becerilerimizi hangi amaç ile biçimlendirdiğimize bağlıdır. Öğrenilen her bilgiyi, sadece “bilmenin” ötesine geçip hayatımıza nasıl işleyebiliriz? Yaşam alanlarımızda, bizi gerçek mutluluğa götürecek o “bir birimlik” ilerlemeyi nasıl başlatabiliriz?
Süreci yönetebilmek ve bu yönetim becerilerini hakkıyla kullanabilmek, içimizdeki bazı nitelikleri güçlendirmekle mümkündür. Sabır, her şeyden önce sürdürülebilirlik gerektirir. İçimizde keşfedilmeyi bekleyen, henüz açığa çıkmamış potansiyeli görmek ve hissetmek, derin bir farkındalık ister. Yaşam, her birimiz için tek ve eşsizdir; ancak bu eşsizliği tek başımıza, izole bir şekilde göremeyiz ve hissedemeyiz. Çevremizi her gün yeniden düzenlemek, hayatın bize sunduklarını incelemek, araştırmak, denemek ve tecrübelerin süzgecinden geçirmek, her birimiz için en kıymetli hazine olan “zamanı” çok daha nitelikli ve anlamlı kılacaktır.
Nihayetinde hayat, sadece edilgen bir şekilde içinden geçip gittiğimiz bir zaman dilimi değil; her anını incelik ve hassasiyet ile tasarlamamız gereken bir iletişim ve dönüşüm mimarisidir. İçimizdeki o meraklı çocuğun elinden tutup “Neden?” diye sorma cesaretini gösterdiğimizde, zihnimizdeki görünmez prangalar da çözülmeye başlar. Kendi potansiyelimizi görmek, sabırla ve sürdürülebilir bir çabayla o bir birimlik ilerlemeyi başlatmak bizim elimizdedir. Unutmamalıyız ki; çevremizle kurduğumuz bağları tazelediğimizde ve yaşamı bir keşif sahnesi olarak kabul ettiğimizde, aradığımız o mutluluk bilinci bir varış noktası olmaktan çıkar; yürüdüğümüz yolun kendisi haline gelir.
Şimdi sorma sırası bizde: Bugün kendi yaşam alanımızda, o eşsiz potansiyeli uyandırmak için hangi adımı atıyoruz?
Arzu Aykın
