BÜTÜNÜN DENGESİ

”İnançlarınız, düşüncelerinize dönüşür,

Düşünceleriniz, sözlerinize dönüşür,

Sözleriniz, davranışlarınıza dönüşür,

Davranışlarınız, alışkanlıklarınıza dönüşür,

Alışkanlıklarınız, değerlerinize dönüşür,

Değerleriniz, kaderiniz olur.” Mahatma Gandi

Merhaba, nasılsınız? Hemen bir soruyla giriş yapalım. Hazır mısınız? Orta, uzun vadede planladığınız çoğu şeyi başarı ile yapabildiniz mi? Tatmin edici miydi? Hayalini kurduğunuz hayatınızı destekleyen bir tatminlik miydi? Yolunda gitmeyen durum ya da olaylar için nasıl harekete geçtiniz ya da geçmeyi planlıyorsunuz?

Bu haftanın konusu değerler, değerlerimiz. Geçen ay İzmir İktisat Kongresini canlı izlerken şu an dünyanın gündeminde olan ve çözüm arayışları ile eyleme geçilen, en çok konuşulan ”Küresel İklim Krizi”’nin çözümünde bir çok konuşmacı tarafından değerlerimiz konusuna vurgu yapıldı. Ben de profesyonel bir koç olarak bu haftanın konu başlığını; hayat amacım ve misyonumla, şu an bulunduğum noktadan bunun ne kadar önemli bir konu olduğuna bir bakışla, deneyimlerimle birlikte, bazı sorularla sizlere, bakışınızda ufuk açıcı olmasına niyetle yazıma başlıyorum.

Değer nedir? Sözlükte kıymet, bir şeyin gerekliliğini, önemini belirlemeye yarayan saymaca ölçü. Değer; arzu edilen, ilgi ve ihtiyaç duyulan şeydir. Öğreti anlamına gelen logostan türetilmiştir. Bir varlığın psikolojik, toplumsal, ahlaksal ve güzellik yönünden taşıdığı düşünülen yüksek ya da yararlı nitelik.

Yine yaygın tanımlardan birine göre değerler, arzu edilen, kişilerin hayatlarına kılavuzluk eden, önem dereceleri farklı, durum ötesi hedeflerdir. (Kluckhohn, 1951)

Değer, yalnızca bir inançtan, sübjektif bir yargıdan mı ibarettir, yoksa kişilerin inançlarının ışında objektif bir gerçekliği mi temsil etmektedir? Ne dersiniz? Birlikte düşünelim…

Değerler bu açıdan bizim yaşamımızı derinden etkilerler. Onlar, her gün tecrübe ettiğimiz gerçekliğin önemli bir parçasıdırlar. Hayatımıza bir yapı ve bir yön verirler. Yaşamda varoluşun anlamına katkıda bulunurlar. Hayatımızın her alanında, kademesinde tercihlerimizde önemli rol oynarlar.

Yine başka bir bakışla değer, bir sosyal grubun veya toplumun kendi varlık, birlik, işleyiş ve devamını sağlamak için üyelerinin çoğunluğu tarafından doğru ve gerekli oldukları kabul ve tasdik edilen, onların ortak duygu, düşünce, amaç ve çıkarını yansıtan genelleştirilmiş temel ahlaki ilke veya inançlardır (Erdoğmuş, 1976, Kızılçelik ve Ejder, 1992). Diğer bir tanımda ise değerler, bir kişinin veya sosyal grubun kabul ettiği standartlar, inançlar ya da moral ilkeler olarak ifade edilmektedir (Collins, 1991). Bu tanımlardan değerlerin; bireylere hayatlarında yol gösteren, hem toplumların ayırt edilmesini hem de kaynaşmasını “sağlayan pekiştirici ve kuşatıcı” ilkeler ve inançlar olduğu anlaşılmaktadır.

Peki, bu kadar bilimsel bakıştan sonra yaşam denen gerçeklikte ”Benim değerlerim nedir” sorusuyla bir an durup, kendinize bir bakışla ne dersiniz? Nasıl ki bazen ”Bilemiyorum” cümlesini kullanıyoruz bu bizim farkındalıksız duygu durumları içinde salındığımız, kafamızın karışıklığını ifade eden bir cümledir. Nasıl ki hayatımda şu an; ne durumda isem bunun sorumlusu benimdir. Bu sorumluluğun farkına varıp, yük olmaktan çıkarmak; değerlerimize göre yaşamak, Kendi bireysel yaşamımızı bilinçli inşa etmekten geçtiği bir gerçektir. Yaşadığımız ev dediğimiz yapıların ya da evliliklerin ya da işimizin temelinin sağlamlığı gibi, değerlerimiz üzerine inşa ettiğimiz, kendimizi gerçekleştirmeye ilerlediğimiz, geliştiğimiz geliştirdiğimiz yaşamlarımızda tatmin, huzurlu, yaratıcı fikirlerle dolu, zekanın tam kapasite ile kullanıldığı gerçektir ve mümkündür.

Kendi üzerimden örnekleyecek olursam; okuma yazma öğrendiğim ilk senelerde kendimi ifade etmek üzere karikatür çizer, onları geniş hayal gücümle konuştururdum. İlerleyen yıllarca içimden gelen, durdurulamaz yazma isteğim ile yazı, şiir, makale, öykü, günlük, roman denemeleri gibi çeşitli formlarıyla devam etti. O an içimden ilhamla akan sözcüklerle aşkın hisleri bulduğum her şeye; belki bir peçete, bir karton herhangi bir şeyin üzerine çiziktirmeyi ve onu daha sonra defterime geçirmek üzere yazmayı hiç bırakmadım. On yıllarca geçen süreçte içimden gelen yazmak benim değerlerimin içinde olduğu gerçeğini bilmek, yazdığım ve paylaştığım blog yazı ve sosyal medya hesaplarımla, bireysel ve grup çalışmalarımla, eğitimci becerimle, kendimi ifade etmek öğrendiğimi öğretmek en yüksek değerlerim içindedir.

Bu nasıl mümkün olabilir? Kendimi tanımakla, bilmekle, aklın güçlerini geliştirmekle. Peki, bu, nasıl mümkün olur? Doğru soruyu dürüstçe ve samimi sorabilmekle. Peki, değerlerimizden nasıl emin olacağız dediğinizi duyar gibiyim. Ortalama bir gününüze bakarak, neler yapıyorsunuz? Tüm yaşam alanlarınıza bakarak, bir bütün olarak deneyimlerinize spesifik bakışla yaklaşarak tespit edebilirsiniz. Böylece yükselen alçalan duygularınızı yönetme becerisinin farkındalığına bir adım atarak, huzurlu ve dengede, evrenin desteğini de alarak bir yaşam düzeni içinde olursunuz. Bu kadar basit mi? Evet, basit, anlaşılır, uygulanabilir. Zaten yaşam denen süreç de bu.

Tabi bunun sonrası yani değerlerinizi belirledikten sonra önceliklerinize göre bir yaşam için tasarımınıza uygun, iradeli yaşamak, başka soruları da getirecektir. O sorular da başka bir yazının konusu. Bir sonraki konu başlığında görüşmek üzere derken, değerlerinizi tam, net, emin olarak öğrenmenizde size tüm profesyonel deneyim, beceri ve yeteneklerimle yardımcı olmak için buradayım. Ayrıca geri bildirimleriniz için şimdiden teşekkür ederim. Sevgi ve saygı ile.

Arzu Aykın/ Meditator Profesyonel Nefes ve Yaşam Koçu Kolaylaştırıcı Dönüştürücü Lider

Birinin karakterinde belirgin bir alçaklık ya da aptallığa rastlarsanız … sizi sinirlendirmemesine ya da üzmemesine dikkat edin ve yalnızca onun sizin bilginizi artırdığını düşünün, bunu insanın karakterini anlamak için dikkate alınması gereken yeni bir gerçek olarak görün. Bu olguya çok karakteristik bir mineral örneğine rastlayan bir mineral bilimci gibi yaklaşın. Arthur Schopenhauer